و در اينكه حرّيت در كمال حدّ شرط باشد بين فقهاء دو قول وجود دارد . شارح ( ره ) مىفرماين : مقصود اينست كه : در قاذفى كه بواسطه قذف لازمست حدّ يعنى صد تازيانه بخورد شرط است كه كامل بوده يعنى عقل داشته و نيز بالغ باشد از اينرو كودك و طفل بواسطه قذفى كه نموده‌اند حدّ نخورده بلكه وى را صرفا تعزير مىكنند چنانچه ديوانه را نيز بايد تأديب كرد . البته در تعزير صبى و تأديب مجنون هرچه را كه حاكم مصلحت بداند بايد رعايت كرد . ناگفته نماند كه تأديب در معناى همان تعزير بوده و قبلا به اين نكته اشاره نموده‌ايم . سپس در ذيل [ و فى اشتراط الحريّة الخ ] مىفرماين : فلذا اگر حرّيت در كمال حدّ شرط باشد بنده و كنيز را لازم است چهل تازيانه بزنند و اگر آن را شرط ندانستيم ايندو با حرّه و حرّه متحد مىباشند و بهرتقدير اين مسئله بين حضرات مورد اختلاف بوده و بين ايشان دو قول احداث شده كه از نظر ما اقوى و اشهر ايندو رأى دوّم مىباشد . و دليل ما بر اين گفتار دو امر مىباشد : الف : عموم آيه شريفه و الّذين يرمون المحصنات چه آنكه در اين آيه شريفه موصول يعنى [ الذين ] كه بعنوان قاذف آمده عام بوده و هيچ علامتى از مخصّص نه در آيه وجود داشته و نه در ساير ادلّه و بعبارت ديگر نه مخصّص متصّل در بين است و نه منفصل .